Share

Σάββατο 6 Απριλίου 2013

Η Δε Πόλις Ελάλησεν - Γιώργος Σεφέρης


Η Δε Πόλις Ελάλησεν (ΕΡΤ 1992)

ποσοστό
 
0
 
0
 

Η Δε Πόλις Ελάλησεν – Γιώργος Σεφέρης

Η εκπομπή «Η ΔΕ ΠΟΛΙΣ ΕΛΑΛΗΣΕΝ» παρουσιάζει το ιερό των Δελφών, το πιο ξακουστό Μαντείο της Αρχαίας Ελλάδας, μέσα από τη ματιά του Έλληνα Νομπελίστα Ποιητή Γιώργου Σεφέρη. Ο φακός μας ξεναγεί στους πρόποδες του Παρνασσού, στο υποβλητικό τοπίο που σχηματίζεται ανάμεσα στους δύο θεόρατους βράχους, τις Φαιδριάδες και στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών. Επίσης, προβάλλονται τα σημαντικότερα εκθέματα του Αρχαιολογικού Μουσείου, όπως ο Ηνίοχος, ο Ομφαλός, η Σφίγγα των Ναξίων, οι δύο κούροι Κλεόβις και Βίτων. Ο Ηθοποιός Γρηγόρης Βαλτινός διαβάζει το κείμενο «Δελφοί» από τις Δοκιμές του Γιώργου Σεφέρη καθώς και απόσπασμα από τα Επινίκια του Πίνδαρου ωδή Πυθία. Ο Ποιητής απαγγέλλει το Γ ποίημα «Μέμνησο Λουτρών Οις Ενοσφίσθης» (Ξύπνησα με το μαρμάρινο τούτο κεφάλι), το Κ «Ανδρομέδα» της ποιητικής συλλογής του «Μυθιστόρημα» καθώς και το «είπατε τω βασιλήι. . . απέσβετο και λάλον ύδωρ (θεωρείται ο τελευταίος χρησμός του Μαντείου των Δελφών)».  


Γιώργου Σεφέρη, «Δελφοί» (απόσπασμα)

[…]
Κατά το μεσημέρι στο Μουσείο, ξανακοίταξα τον Ηνίοχο. Δεν έζησε πολύ στα μάτια των παλαιών, καθώς μας λένε. Ένας σεισμός έθαψε το έργο εκατό χρόνια αφού το έστησαν — αυτός ο αιώνιος διάλογος, στους Δελφούς της οργής της γης και της ιερής γαλήνης. Έμεινα πολλή ώρα κοντά του. Όπως και άλλοτε, όπως πάντα, αυτή η ακίνητη κίνηση σου κόβει την ανάσα· δεν ξέρεις· χάνεσαι· έπειτα προσπαθείς να κρατηθείς από τις λεπτομέρειες: τα αμυγδαλωτά μάτια με το στηλό διάφανο βλέμμα, το θεληματικό σαγόνι, τις σκιές γύρω στα χείλια, στον αστράγαλο ή στα νύχια του ποδιού· ο χιτώνας που είναι και δεν είναι κολόνα· κοιτάζεις τις ραφές του, τις ταινίες που τον συγκρατούν σταυρωτά· τα γκέμια στο δεξί χέρι που μένουν εκεί κουβαριασμένα, ενώ τα άλογα έχουν καταποντιστεί μέσα στο χάσμα του καιρού. Έπειτα η ανάλυση σε ενοχλεί· έχεις την εντύπωση πως αφουγκράζεσαι μια γλώσσα που δε μιλιέται πια· τι σημαίνουν αυτές οι λεπτομέρειες που δεν είναι δεξιοτεχνίες· πώς εξαφανίζονται έτσι μέσα στο σύνολο· τι υπήρχε πίσω από αυτή τη ζωντανή παρουσία· διαφορετικές ιδέες, διαφορετικοί έρωτες· διαφορετική προσήλωση. Έχουμε δουλέψει σαν τα μερμήγκια και σαν τις μέλισσες πάνω σ’ αυτά τ' απομεινάρια. Πόσο την έχουμε προσεγγίσει την ψυχή που τα έπλασε; Θέλω να πω: αυτή τη χάρη στην ακμή της, αυτή τη δύναμη, αυτή τη μετριοφροσύνη, κι αυτά που συμβολίζουν τέτοια σώματα. Αυτή τη σίγουρη πνοή που κάνει τον άψυχο χαλκό να υπερβαίνει τους κανόνες του λογικού μας και να γλιστρά μέσα σ’ έναν άλλο χρόνο, καθώς στέκεται εκεί, στην ψυχρή αίθουσα του μουσείου.
[…]
[πηγή: Γιώργος Σεφέρης, Δοκιμές, τ. Β΄, Ίκαρος, Αθήνα 51984, σ. 142-143]

Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 2012

Γ. Σεφέρης, Μέρες Γ'- 28η ΟΚΤΩΒΡΊΟΥ 1940


Μέρες Γ´ 16 πρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940
[ΑΘΗΝΑ-1977-ΙΚΑΡΟΣ]


Δευτέρα 28. Κοιμήθηκα δυ τ πρωί, διαβάζοντας Μακρυγιάννη. Στς τρες κα μισ μία φων μέσα π τ τηλέφωνο μ ξύπνησε: «χουμε πόλεμο». Τίποτε λλο, κόσμος εχε λλάξει. αγή, πο λίγο ργότερα εδα ν χαράζει πίσω π τν μηττό, ταν λλη αγή: γνωστη. Περιμένει κόμη κε πο τν φησα. Δν ξέρω πόσο θ περιμένει, λλ ξέρω πς θ φέρει τ μεγάλο μεσημέρι. Ντύθηκα κι φυγα μέσως.
Στ πουργεο Τύπου δυό-τρες πάλληλοι. Γκράτσι εχε δε τν Μεταξ στς τρες. Το δωσε μία νότα κα το επε πς στς 6 τ ταλικ στρατεύματα θ προχωρήσουν. πρόεδρος το ποκρίθηκε πς ατ σοδυναμε μ κήρυξη πολέμου, κα ταν φυγε κάλεσε τν πρέσβη τς γγλίας. μέσως μετ τν Νικολούδη στ πουργεο ξωτερικν. πρόεδρος ταν μέσα μ τν πρέσβη τς Τουρκίας.
Στ γραφεο το Μαυρουδ, Μελς γραφε σπασμωδικ να τηλεγράφημα. Μαυρουδς μέσα στ παλτό του σν να μικρ σακούλι. Διάβασα τ νότα το Γκράτσι. Γάφος κι Παπαδάκης τηλεφωνοσαν. Καθς τοίμαζα τ τηλεγράφημα το θηναϊκο πρακτορείου, μπκε Τορκος πρέσβης γι ν δε τ νότα κα σ λίγο πρόεδρος μ ψη πολ ζωντανή.
πειτα ρχισαν ν φτάνουν ο πουργοί, χλωμο περισσότερο λιγότερο, καθένας κατ τν κράση του. Τ πουργικ συμβούλιο κράτησε λίγο. Μεταξς πγε μέσως στ γραφεο του κι γραψε τ διάγγελμα στ λαό. Τ πήραμε κα γυρίσαμε στ πουργεο τύπου. Μέσα π τ τζάμια το ατοκινήτου, αγ μ᾿ να παράξενο μυστήριο χυμένο στ πρόσωπό της.
γραψα μαζ μ τ Νικολούδη τ διάγγελμα το βασιλι. Καμι δακτυλογράφος κόμη. Πγα σπίτι μία στιγμ κα τ χτύπησα στ γραφομηχανή μου. Μάρω μο εχε τοιμάσει καφέ. Γύρισα στ πουργεο καθς σφύριζαν ο σειρνες. Στ γωνία Κυδαθηναίων μι φτωχ γυναίκα μ μι στερικ σύσπαση στ πρόσωπο. Τώρα λοι μαζεμένοι στ πόγεια τς «Μεγάλης Βρετανίας».
βασιλις μ φος νέου ξιωματικο. πόγραψε τ διάγγελμά του κα φύγαμε. Τηλεφώνησα στ τηλεγραφεο ν σταματήσουν τ τηλεγραφήματα κα τν Γερμανν νταποκριτν. Ο πάλληλοι κε εναι κόμη οδέτεροι. Δν μπορον ν πιστέψουν τ φωνή μου:-εστε βέβαιος; κα τν Γερμανν; -Κα τν Γερμανν επα. -Τί δικαιολογία ν δώσουμε; Δν χω καιρ γι συζητήσεις: -Πέστε τους πς τώρα εναι χαλασμένα τ σύρματα μ τ Βερολίνο, κι ν φωνάζουν πολ στελτε τους σ᾿ μένα. Πρα κα δωσα τ πρτο πολεμικ νακοινωθέν μας κα κατέβηκα στος δρόμους γι ν δ τ πρόσωπα. Τ πλθος σπαζε τ τζάμια τν γραφείων τς «λα Λιτόρια».